Τετάρτη, 16 Ιανουαρίου 2019

Σπύρος Μπιμπίλας

Πιθανώς, γνωρίζετε τον κο. Σπύρο Μπιμπίλα. Δεν είναι απλά ένας δημοφιλής ηθοποιός, μια γνωστή φυσιογνωμία. 

Είναι συνώνυμο της αγάπης και της προσφοράς. Άνθρωπος - ηλεκτρόνιο. Αεικίνητος και το πιο σημαντικό, φιλάνθρωπος. Φιλάνθρωπος 24ώρου βάσεως. Ενεργεί με καλοσύνη, τρυφερότητα, βοηθά τους νέους συναδέλφους. Τι άλλο;

Επί 20 συναπτά έτη είναι Πρόεδρος του Ταμείου Αλληλεγγύης του Συλλόγου Ελλήνων Ηθοποιών (ΤΑ.ΣΕΗ.). Τον κο. Μπιμπίλα το θεωρώ πρότυπο για εμάς τους νέους. Ο λόγος; Η δίψα του να προσφέρει με όλη του την καρδιά και με μια ανιδιοτέλεια που σπανίζει.  Έρχεται με ορμή. Να βοηθήσει το συνάνθρωπο την πιο αδύναμη στιγμή. Να κάνει τη ζωή λίγο πιο ανθρώπινη.
Γιάννης Γουλές και Σπύρος Μπιμπίλας στο Θέατρο Βέμπο

Δεν είναι μόνο η τέχνη της υποκριτικής που υπηρετεί τόσα χρόνια, οι αναρίθμητες συνεργασίες αλλά και η ζωή του... την όποια έχει μετατρέψει σε τέχνη. 

Χαίρομαι στην άχρωμη και ανέραστη εποχή που ζούμε να συναντώ ανθρώπους με τέτοια ποιότητα, ισορροπία και καλή καρδιά. Ανθρώπους που εκφράζονται, τολμούν και εκδίδουν το θεατρικό ημερολόγιο του 2019 για να ενισχύσουν τους ανθρώπους που θέλουν στήριξη και αγάπη. Γιατί με αγάπη και καλοσύνη, όλα αντιμετωπίζονται. 

Το κείμενο έγραψε ο 
Δρ. Γιάννης Γουλές
Χημικός - Ηθοποιός 
 
 






Τετάρτη, 9 Ιανουαρίου 2019

Σάτιρα, γέλιο, διάδραση... το νόημα της ζωής!


O Γιάννης Γoυλές στο πρώτο του Stand Up


Με βρήκε το ξημέρωμα, να γράφω. Ξεκίνησα το νέο μου βιβλίο, το πρώτο μου βιβλίο, πάντα με κωμικά στοιχεία. Ας γελάσουμε με τα χάλια μας. Μην το πάρεις απαισιόδοξα, προσωπικά το βρίσκω υπερβατικό. Πάνω σε αυτό προβληματίστηκα σήμερα, στην έννοια του χιούμορ

Μια έννοια, από την οποία πλέον βιοπορίζομαι.

Το θέμα δεν είναι τα δικά μου. Δε με νοιάζει η τέχνη, με νοιάζει η ζωή. Δε νοείται ζωή δίχως χιούμορ, μουσική, γέλιο. Στο βίντεο, ένα μουσικό κομμάτι που φτιάχνει τη διάθεση. Που φωτίζει τη ζωή. Που σαρκάζει και αυτοσαρκάζεται. Αυτός δεν είναι ο στόχος της κωμωδίας; Αγαπώ τους ανθρώπους που δέχονται το χιούμορ, που είναι ανεκτικοί, διαλλακτικοί, που αποδέχονται το σχόλιο, τη σάτιρα, την κριτική, που γελούν καλοπροαίρετα. Που ακόμα και όταν δε γελούν, δεν παρεξηγούνται. Που αντέχουν, που είναι για τα δύσκολα. Που κάνουν τα δύσκολα, έυκολα ώστε να υπάρχει ροή ζωής, συνύπαρξη, δημιουργία. Στο σατιρικό τραγούδι, θέμα ο θάνατος, τα γραφεία κηδειών... με τον πιο διαδραστικό τρόπο.



Στο δεύτερο βίντεο, εκτιμώ τον κο. Λαυρέντη Μαχαιρίτσα που δέχεται τη σάτιρα. Πολλές φορές εκεί που νομίζεις ότι προσβάλλεσαι από το χιούμορ ή ένα σχόλιο, εκεί κρύβεται η μεγαλύτερη αλήθεια. Η πιο πετυχημένη σάτιρα ή σχόλιο... αποκαλύπτει το σύμπλεγμα που κατοικεί μέσα σου, χρόνια τώρα. Εκεί που λες «δεν το δέχομαι με τίποτα αυτό», εκεί η σάτιρα... φανερώνει ένα κομμάτι σου σημαντικό, γεμάτο αγκάθια. Η αμφισβήτηση είναι υγεία, αν την αντιληφθείς, αν την αξιοποιήσεις. Και να σου πω και κάτι. Αν συνειδητοποιήσεις πόσο αυτομαστιγώνεσαι, τότε τα σχόλια των άλλων θα σου φανούν απλά χάδια. Άρα, σημασία έχει τι γίνεται ή από ποιόν;

Ο φανατισμένος είναι ένας άνθρωπος δίχως χιούμορ. Στο δυτικό πολιτισμό υπάρχουν, χωρίς να φαίνονται. Είναι αυτοί που δε δέχονται το χιούμορ όταν τους απευθύνεται, που πορεύονται αγκαζέ με το υπερ-εγω, την υπερ-ευαισθησία. Ως αποτέλεσμα χάνουν το παιχνίδι... άθελα τους. Πνίγονται. Είναι αυτοί που παρεξηγούνται. Καλώς ή κακώς, η πνευματική πενία, υπάρχει και μέσα μας. Εύκολα την αναγνωρίζουμε στο διπλανό, δύσκολα μέσα μας. Αν αντιληφθείς την αξία του χιούμορ, τότε θα αντιληφθείς τα «κακώς κείμενα» σου, με τον καλύτερο τρόπο, με το χαμόγελο. Αν αποδεχθείς το χιούμορ, τότε πορεύεσαι στο μονοπάτι της απελευθέρωσης

Άλλωστε, άνθρωποι έιμαστε. Με τα «συν» και τα «πλην». Όσοι δε δέχονται το αιχμηρό χιούμορ, κρύβονται πίσω από το επιχείρημα «δεν είναι χιούμορ, δεν είναι αστείο αυτό, δεν είναι τρόπος, με προσβάλεις». Δικαιολογίες; Ίσως... καλή χρονιά, με αστείρευτο χαμόγελο, χαρά, ανεκτικότητα! Για να πάει καλά το 2019! 



Δευτέρα, 7 Ιανουαρίου 2019

Μια «Σκαλωσιά» διαφορετική από τις άλλες


Το κείμενο έγραψε ο Δρ. Γιάννης Γουλές


Το θέμα είναι η «Σκαλωσία» της Μαριάννας Λιανού. Ένα νέο θεατρικό έργο. Με κέρδισε, με ενέπνευσε να γράψω. 

Αφορμή, η Σκαλωσιά. Γιατί ο καθένας έχει τη δική του κι όλοι μαζί μια κοινή. Ή όχι;




Κοινωνία. Πολίτες. Κατηγορούν τους πάντες, τα πάντα. Η ευθύνη έξω από την πόρτα. Οι άλλοι. Πήρε ύφος Ντοστογιέφσκι, έτοιμος να πυροβολήσει. Να κρίνει. Φυσικά καπνίζει. Θα το κόψει. Διαβάσει κι ένα σχετικό βιβλίο. «Πως να το κόψει». Θα. Τώρα στρίβει. Τώρα το ανάβει. Σε εσωτερικό χώρο καπνίζει. Γιατί σε εσωτερικό; Γιατί μπορεί. Γιατί το κάνουν όλοι. Γιατί έχουμε Δημοκρατία. Γιατί είμαστε Ευρώπη. Ενωμένη. Γιατί η Ελλάδα είναι κατά της παγκοσμιοποίησης. Ξεχωριστή και ανθεκτική, οπότε τα σπίτια, οι ταβέρνες, τα κλαμπ καλωσορίζουν τον εθισμό και τον εθισμένο. Καλωσορίζουν τον καπνό, τα «καπνιστά» ρούχα, τον παθητικό, τον ενεργητικό. Όλα. Την ώρα που καπνίζει, συνομιλέι, κρίνει. Κρίνει άρα υπάρχει. Ψάχνει την αιτία της κρίσης, της χώρας, οι άλλοι, το κακό, το φίδι, η τρύπα, παθογένεια. Όπου να 'ναι θα το κόψει όμως. Διαβάζει και βιβλίο σχετικό. Μια Σκαλωσία. Δυο; Τρείς; Πόσες; Καμία;

Μόδα. Κάναμε μόδα. Τι; Παρατηρούμε, βλέπουμε, αφουγκραζόμαστε, κρίνουμε, απαξιώνουμε. Κι αυτό που παρατηρείς, ο καθρέφτης. «Μα είναι δυνατόν; Τι σχέση έχω εγώ με αυτούς;». Δε τη βλέπεις τη Σκαλωσιά. Μέσα σου δεν είναι; Όχι;

Τα όνειρα. Ναι τα όνειρα, που πήγαν; Ζουν; Αναπνέουν; Τα θάψαμε; Άντεξαν στο χρόνο; Είναι και η επιβίωση. ‘Άλλη Σκαλωσιά. Καλά μη Σκαλώνεις.

Και ένα ερώτημα. Για ποιο λόγο ήρθες στη Γη; Για να πετάξεις ή να πνιγείς στα σκατά; «Λίγο απόλυτο σε βρίσκω Γιάννη μου. Τι λέξεις είναι αυτές; Σκατά. Άνθρωπος με διδακτορικό, γράψε λίγο πιο εκλεπτυσμένα, πρόσεχε την εικόνα σου». Αυτά είναι, ζεις για να αρέσεις, το καλό παιδί… των άλλων. Σε υιοθέτησαν. Νονές; Οι κοινωνικές νόρμες. Σκαλωσιές παντού ή είναι ιδέα μου; Όχι;

Όνειρα πνίγηκαν. Πάει το όνειρο, ο στόχος, το όραμα. Πάει όντως; Ναι, πάει, έσκασα, δεν αντέχω άλλο. Ποιος σου είπε να αντέξεις; Ποιος και να σκάσεις; Το εμπόδιο «Ελλάδα», μια καλή δικαιολογία, μια καλή Σκαλωσιά για όποιον έχασε το στόχο. Ποιο στόχο; Έχεις και στόχο; Πως τολμάς;

Εντάξει. Υπάρχει και η χαρά. Μη 'σας μαυρίσω πρώτη εβδομάδα του χρόνου. Δεν υπάρχει μόνο μαύρο αλλά και πολλά όμορφα χρώματα - συναισθήματα. Καλλιτέχνες που αγαπούν το ρίσκο, που παίρνουν πρωτοβουλία, που αγαπούν την ευθύνη. Νέοι συγγραφείς που αξίζουν την προσοχή μας, όπως η Μαριάννα Λιανού με τη Σκαλωσιά της.

Κι αν βαρεθήκαμε τα ίδια και τα ίδια, ας τιμήσουμε το νέο, το νέο καλλιτέχνη και το έργο του. 

Στο έργο και η ασυννενοησία. Η ασυνεννοησία... σαν αόρατο νέφος. Μπορούμε άραγε να συνεννοηθούμε; Να δημιουργήσουμε κάτι, έστω μια κλοπή, ε; 

Ένα σύγχρονο έργο για δύο πρόσωπα. Σκαλωσιά της Μαριάννας Λιανού.

Δύο πρόσωπα κι ένα απελπισμένο σχέδιο. Να εισβάλλουν σε μια μικρή, δημοτική βιβλιοθήκη για να κλέψουν ένα χειρόγραφο. Ένα χειρόγραφο του εθνικού ποιητή του τόπου, που ανακάλυψαν ξεχασμένο μέσα στο άτακτο αρχείο της βιβλιοθήκης και σκοπεύουν να το πουλήσουν. Μια Σκαλωσιά το βασικό τους εμπόδιο. Ένα εμπόδιο που τους αναγκάζει να συναντιούνται ξανά και ξανά. Κάθε συνάντηση κι ένα σημείο ένωσης, σύγκρουσης και διασταύρωσης του ενός με τον άλλο, αλλά και του καθενός με τον εαυτό του. Μια λάμπα δρόμου φωτίζει τις πιο ανομολόγητες επιθυμίες, τα ένστικτα, τις σκέψεις, τους φόβους και  τα όνειρα που κρύβουν μέσα τους. Δυο σκαλάκια, το κατώφλι των συναντήσεών τους.

Οι ηθοποιοί Χαρά Τζόκα και Σταύρος Τσιτσόπουλος 


Σκηνοθετικό σημείωμα
Η παράστασή μας χτίζεται πάνω στο τώρα.
Ένα τώρα που αντικρύζουμε κάθε πρωί ξυπνώντας.
Ένα τώρα που μπαίνει μέσα στην παράσταση σαν αναπόσπαστο κομμάτι της τόσο από το ίδιο το κείμενο όσο κι από τις προσωπικές ιστορίες των ηθοποιών που ακούγονται.
Ένα τώρα που φέρει τις μνήμες του χτες  αλλά και τις προσδοκίες του αύριο. Ένα αύριο που έρχεται και επανέρχεται σαν φωτεινός φάρος όπου οι ήρωες εναποθέτουν την ελπίδα τους.
Ένα τώρα που περιέχει μια σκαλωσιά.

Η σκαλωσιά, στη συνήθη χρήση της, είναι μια προσωρινή κατασκευή που στήνεται για να διευκολυνθούν οι επισκευές ενός κτιρίου. Στο έργο, η σκαλωσιά γίνεται το εμπόδιο που ορθώνεται μπροστά στους ήρωες. Για εμάς, η σκαλωσιά είναι η βοήθεια που προσφέρει ο ένας στον άλλο βαστάζοντάς τον, όπως ακριβώς είναι και με ό,τι κουβαλάει.

Σκαλώνω: εγκλωβίζομαι σε στενό χώρο, έτσι ώστε να περιορίζεται η ελευθερία των κινήσεών μου.
Συναντώ: αντιμετωπίζω, βρίσκω, διασταυρώνομαι, σμίγω, βλέπω
Από το σκαλώνω ως το συναντώ κι από το συναντώ ως το σκαλώνω, δημιουργήθηκε  για εμάς, ένα δυναμικό πεδίο εξερεύνησης.



Συντελεστές παράστασης:


Συγγραφέας: Μαριάννα Λιανού
Σκηνοθεσία: Μαριάννα Λιανού, Άννα Χανιώτη
Σκηνογραφία: Τίνα Τζόκα
Σχεδιασμός ήχου: FasmaTwist
Σύνθεση τραγουδιού: Δεσποινίς Τρίχρωμη
Φωτισμοί: Εβίνα Βασιλακοπούλου
Φωτογραφίες: Αναστασία Γιαννάκη
Artwork και σχεδιασμός αφίσας: Γιώργος Γούσης

Παίζουν: Χαρά Τζόκα, Σταύρος Τσιτσόπουλος


Info:

Τοποθεσία: ΘέατροTempusVerum-Εν Αθήναις, Ιάκχου 19- Γκάζι (Μετρό-Κεραμεικός)
Ημερομηνία: Πρεμιέρα: Παρασκευή 11 Ιανουαρίου 2019, στις 19:00. Ημέρες & ώρες παραστάσεων: κάθε Τετάρτη & Παρασκευή στις 19:00. Διάρκεια: 60’
Τιμές Εισιτηρίων: 10€, 7€ (μειωμένο), 5€ (ατέλειες)
Πληροφορίες-Κρατήσεις εισιτηρίων: Τηλ.: 210-3425170


Το κείμενο έγραψε ο 
Δρ. Γιάννης Γουλές
Χημικός - Ηθοποιός 



Σάββατο, 5 Ιανουαρίου 2019

Πέμπτη, 3 Ιανουαρίου 2019

Σχετικά με τη μηνυτήρια αναφορά κατά του Γιάννη Ζουγανέλη

Σκέψεις από τον Δρ. Γιάννη Γουλέ



Η μηνυτήρια αναφορά κατά του κου. Γιάννη Ζουγανέλη είναι ανούσια. Κύριο και βασικό χαρακτηριστικό της δημοκρατίας - και ενός ανθρώπου με υγεία - είναι η συγχώρεση. Τόσο να την εκφράζει, όσο και να τη δέχεται.

Δε χαρακτηρίζουμε έναν άνθρωπο από μια κακή στιγμή - που δεν είναι ακραία - δηλαδή από ένα ατυχές περιστατικό. O χαρακτηρισμός «ρατσιστής» - για τον κο. Ζουγανέλη - ονομάζεται «ατυχής γενίκευση». Οδηγεί στο ανούσιο, όχι στην ουσία του ανθρώπου, του κάθε ανθρώπoυ. Είμαστε μια κοινωνία που βιά-ζεται να βγάλει συμπεράσματα, να επιτεθεί, να αποδομήσει. Γιατί; Ας αναρωτηθούμε χωρίς διάθεση να εναποθέσουμε την ευθύνη σε κάποιον άλλο.

Είναι γνωστά τα βιώματα του κου. Γιάννη Ζουγανέλη, ο ρατσισμός που έχει δεχθεί. Όλα τα χρόνια τη ζωής του, με χαρά και γενναιοδωρία προσέφερε εθελοντικό έργο σε ευπαθείς ομάδες, μάλιστα ενέπνευσε όλους εμάς να συνεισφέρουμε, κατά το δυνατόν. 

Ο κος. Γιάννης Ζουγανέλης υπερασπίζεται τον κάθε αδύναμο άνθρωπο ανεξαιρέτως. Ο τρόπος σκέψης του είναι ελληνικός, με οικουμενική και ουμανιστική διάσταση, όπως και το μουσικο-συνθετικό του έργο. Είναι άνθρωπος ευαίσθητος, με ενσυναίσθηση που ενεργεί με γνώμονα το καλό, γι' αυτό άλλωστε βοηθάει όπου και όπως μπορεί.  

Παρακαλώ τους μηνυτές να μη σκέπτονται, να μην κρίνουν, να μη βγάζουν συμπεράσματα από μια στιγμή, καλή ή κακή. Ας σεβαστούν τα βιώματα του καλλιτέχνη και το εθελοντικό του έργο, το οποίο αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση. Έναν άνθρωπο μη εφησυχασμένο, με διάθεση προσφοράς.

Λυπάμαι, για όλους εμάς τους νέους της γενιάς μου. Αναπαράγουμε το κακό, το απομονώσαμε... το κάναμε πρωταγωνιστή, το βάλαμε στις ειδήσεις. Κλείνουμε τα μάτια στο καλό, εθελοτυφλούμε, φοβόμαστε, το ξεχάσαμε. Αν εισπράξουμε το καλό, αν πάρουμε πρωτοβουλίες, είμαι σίγουρος ότι η ζωή θα ανθίσει.

Ως διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής Αθηνών και θεατρικός συγγραφέας, έχω επισκεφθεί περισσότερα από 250 σχολεία όπου προσεγγίζουμε θεμελιώδεις έννοιες της χημείας  μέσα από το θέατρο, τη βιωματική μάθηση, την κωμωδία. 

Ο ολιστικός τρόπος προσέγγισης της χημείας, βοηθά τους μαθητές να διευρύνουν τον τρόπο σκέψης, να γίνουν διαλλακτικοί, πολίτες του κόσμου. Να συζητούν, να συνυπάρχουν, να έχουν χημεία. Όπου υπάρχει πρόβλημα, υπάρχει και λύση. Δε χρειαζόμαστε μηνύσεις, μόνο διάθεση για διάλογο, συναίνεση. Η αγάπη δεν είναι θεωρία, είναι πράξη. Πράξη που 'μας αξίζει. Η μόνη πράξη που θα φωτίσει τις ζωές μας γιατί δημιουργία είναι τα πάντα, όπως και η συνύπαρξη, η χημεία μας.

Είμαι σίγουρος, το καλό θα νικήσει.  Καλή χρονιά.

Δρ. Γιάννης Γουλές
Χημικός - Ηθοποιός 



   











Υγ. Η είδηση: http://www.skai.gr/news/greece/article/393334/minutiria-anafora-kata-zouganeli-gia-ratsistika-sholia-ti-apada-o-idios/

Δευτέρα, 12 Νοεμβρίου 2018

Η σοβαρότητα της κωμικότητας - Γιάννης Ζουγανέλης


Τον πρόλογο έγραψε ο Δρ Γιάννης Γουλές

Επιτρέψτε μου, έναν πρόλογο αν και τους βαριέμαι. 

Το κείμενο, που ακολουθεί, έγραψε ο δημοφιλής κωμικός και μουσικός κ. 
Γιάννης Ζουγανέλης. Όλοι τον γνωρίζουμε  λίγο, πολύ  μέσα από τις πολλαπλές 
ιδιότητες του, που εναλάσσει... με ταχύτητα ηλεκτρονίου. Πρόκεται για ένα μη 
εφησυχασμένο καλλιτέχνη, μαραθωνοδρόμο της σάτιρας αλλά
 και παιδαγωγό. Οι σπουδές του στη σύνθεση, ενορχήστωση και όπερα στην 
Ακαδημία Τεχνών του Μονάχου όσο και στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, 
Τμήμα Αρχιτεκτονικής .

Είχα την τύχη να γνωρίσω προσωπικά τον κ. Γιάννη Ζουγανέλη. Μαγεύτηκα
 από τον οικουμενικό και ουμανιστικό τρόπο σκέψης και τη φιλοσοφία του. 
Ο τρόπος που χρησιμοποιεί το λόγο, που δομεί τις σκέψεις του είναι 
σαγηνευτικός, ξεχωριστός, ταχύς. Καμία φορά από την ορμή του... αλλάζει 
θέματα και τότε τον χάνεις... ενώ... παράλληλα διαπιστώνεις πόσο εύστροφος 
και ευφυής είναι. Σαν δημιουργό, αυτό που τον χαρακτηρίζει... είναι η 
διάδραση, η ανάγκη της έκφρασης που συνδέται άρρηκτα με την επικοινωνία 
και πολλές φορές το γέλιο και τη σκέψη του αποδέκτη.

Εύκολα τον οριοθετείς  ως performer - μουσικό, ως σαιξπηρικό γελοτοποιό. Το ίδιο 
λάθος έκανα και εγώ. Ευτυχώς πήγα μέχρι την Επίδαυρο. Αξιομνημόνευτη, η ερμηνεία 
του στο ρόλο του Αισχύλου στο έργο «Βάτραχοι» του Αριστοφάνη με το Εθνικό 
Θέατρο. Τότε διαπίσωσα πως δεν πρόκεται για ένα πηγαίο κωμικό ταλέντο μοναχά 
αλλά και για έναν άρτιο, οριοθετημένο ηθοποιό, που πειθαρχεί 100% στο ρόλο, το 
κείμενο και με την κατάλληλη δόση συναισθηματικής νοημοσύνης... χωρίς 
ίχνος σοβαροφάνειας... μα με σεβασμό...  υποδύεται μια ιστορική προσωπικότητα, 
τον αρχαίο τραγωδό Αισχύλο.  

Από την προσωπική μας γνωριμία, αυτό που με  εντυπωσίασε θετικά... είναι το 
ειλικρινές ενδιαφέρον του για τους νέους ανθρώπους και η διάθεση του να προσφέρει
 αλλά και να ανοίξει γέφυρες συνεργασίας. 

Ο κ. Γιάννης Ζουγανέλης με έχει εμψυχώσει όσο κανείς,  με ανιδιοτέλεια. Σέβομαι 
τα βιώματα, τον τρόπο που γαλουχήθηκε ως παιδί και ωρίμασε στο μεγάλο δοχείο 
που λέγεται ελληνική κοινωνία. Τέλος... δεν αγιοποιώ κανέναν, δε γράφω 
προλόγους αγιοποίησης αλλά το καλό... να λέγεται. Αν εστιάσουμε στο καλό, 
τότε η αποδόμηση, η γκρίνια, ο αφορισμός δεν θα είναι πρωταγωνιστές
αλλά απλοί περαστικοί. Ας ομορφύνουμε το σύμπαν με σκέψεις, κείμενα... 
όπως με το κείμενο του κου. Ζουγανέλη για το πόσο σοβαρή 
υπόθεση είναι η κωμωδία.... είναι άραγε, τι λέτε;

 Η σοβαρότητα της κωμικότητας

Το κείμενο 'έγραψε ο Γιάννης Ζουγανέλης 

Η εικόνα ίσως περιέχει: 1 άτομο


Υπάρχει μια παρεξηγημένη έννοια στην καθημερινότητά μας, στην οποία πιστεύω 
πάρα πολύ . Την επεξεργάζομαι μαζί με τους μαθητές μου αλλά και ατομικά. 
Και είναι η λογική ότι «μέλλον», είναι η καθημερινότητα. Αυτή η έννοια παραχαράζεται 
από τον τρόπο που εμείς, οι άνθρωποι, επικοινωνούμε. Παραχαράζεται με την
 ωμή παρέμβαση στην έννοια και την ουσία της ανθρωπιάς, παραχαράζεται
 με την παρέμβαση στην ιστορικότητα και στην αλήθεια. Παραχαράζεται μέσα από τα 
social media. Κι αυτό γιατί στα ηλεκτρονικά Μ.Μ.Ε. «νέας κοπής», υπάρχει 
σοβαρή αυθαιρεσία. Γράφει ο καθένας ότι θέλει, ανοίγει το δικό του site, 
διαφημίζει προϊόντα αλλά και υπο-προϊόντα που αυτός θέλει για τους δικούς του 
λόγους και φυσιολογικά, κάτω από τις ίδιες λογικές, συντελεί στη δημιουργία μιας 
αίσθησης «παρακμής» την οποία βιώνουμε και αντιλαμβανόμαστε όλοι μας. Και την
 οποία, ζώντας την, την ονομάσαμε…. «κρίση». Απλώς και μόνο για να 
«πετάξουμε το μπαλάκι» των ευθυνών στους ξένους.

Βασικό στοιχείο είναι η έλλειψη «κωμικότητας». Και πως το εννοώ; Κωμικότητα
 είναι ό,τι πιο σοβαρό υπάρχει για να συνδυάζει το «χιούμορ».Η πρώτη 
αναγωγή της προέλευσης του αγγλικού όρου humor γίνεται στην “περί των 
χυμών του σώματος” θεωρία του Ιπποκράτη. Βάσει αυτής της ιατρικής θεωρίας 
υφίστανται τέσσερις κράσεις, που κάθε μία έχει σχέση με την επικράτηση ενός από τους 
τέσσερις χυμούς του ανθρώπινου σώματος (χολή, φλέγμα, μέλαινα χολή, αίμα).
 Όταν υπάρχει αρμονική μίξη των χυμών του σώματος, ο άνθρωπος είναι υγιής και με
 καλή διάθεση. Στη λατινική γλώσσα η λέξη (h)umor σήμαινε εκτός από το 
υγρό, την υγρασία, το χυμό, και τη διάθεση.

Αλλά εδώ δεν κάνουμε γλωσσολογία, είναι ωστόσο πολύ χρήσιμο να 
γνωρίζουμε την προέλευση και την ιστορική έννοια των όρων. Μιλάμε λοιπόν
 για τους «χυμούς» με μια λατινικής προέλευσης αλλά ελληνικής «καταγωγής»
 λέξη που συνδυάζει το χαμόγελο, το φως της έκφρασης, τη συγκρότηση, την
 επαφή, την αγάπη και τον έρωτα ταυτόχρονα.

Ο κόσμος έχει – μέσα στην παρακμή του- μπερδέψει την κωμικότητα με το 
χαβαλέ, την πλάκα όπως και το αστείο με την γελοιότητα. Ό,τι πιο σοβαρό στην 
φιλοσοφία και στην τέχνη έχει ειπωθεί στην ζωή μέσα από την κωμικότητα. 
Ο Αριστοφάνης ο γεννήτωρ της σάτιρας μέσω της κωμικότητας έκανε τις 
ουσιωδέστερες κριτικές στην εξουσία. Μέσω των παρεμβάσεων σε κάθε κωμωδία 
του, τους απευθυνόταν «πρόσωπο με πρόσωπο». Η κωμικότητα σού επιτρέπει 
να μην είσαι εμπαθής και να γελάς με το πρόβλημα. Όταν γελάς με το πρόβλημα, 
μπορείς και να το κατανοείς ευκολότερα. Είσαι δηλαδή ισχυρότερος του 
προβλήματος και μπορείς και να το αποκρούσεις, να το πολεμήσεις. Μα η ίδια η 
ζωή μάς χαμογελάει, μάς φεύγει και εμείς απλώς «μουτρώνουμε», 
συνοφρυωνόμαστε και δεν την αντιλαμβανόμαστε.

Πολλές φορές , επειδή έχω μελετήσει την υποκριτική τέχνη για σχεδόν σαράντα 
χρόνια, όταν βρίσκομαι σε παρέες απλών ανθρώπων αλλά όχι μόνο απλών και 
λαϊκών ανθρώπων που τους αγαπώ και εκτιμώ αλλά και διανοουμένων , μου λένε
 και οι μεν και οι δε «έλα βρε Γιάννη, πες μας ένα ανέκδοτο, κάνε μας μια 
πλάκα να χαμογελάσουμε λίγο». Μα η ανεκδοτολογία δεν έχει καμία σχέση 
με την κωμικότητα. Το τραγικό στην υπόθεση είναι ότι έχουμε μπλέξει το γελοίο 
με το κωμικό. Άλλη μια παραχαραγμένη έννοια : αυτοί οι εντός εισαγωγικών 
«εκπρόσωποι» που μόνο συμφέροντα εκπροσωπούν στη Βουλή και στην
 Κοινωνία ,όταν θέλουν να υποβαθμίσουν, να βρίσουν κάποιον του λένε 
«παίζεις θέατρο, κάνεις κωμωδία». Και θεωρούν ότι έτσι τον βρίζουν, τον υ
ποτιμούν ενώ του κάνουν τη μεγαλύτερη φιλοφρόνηση.

Όλα αυτά είναι που διαμόρφωσαν το νεοέλληνα έτσι όπως είναι. Εμένα δεν με
 ενδιαφέρει η νέα Ελλάδα. Με ενδιαφέρει αν έχουν μέλλον οι νέοι Έλληνες. 
Και η νέα Ελληνίδα, είναι πιο κοντά από τους άνδρες σ’ όλα αυτά που λέω.
 Αυτή έρχεται στο θέατρο, αυτή παροτρύνει τον άνδρα της να διαβάσει κανένα 
βιβλίο, αυτή είναι που ψάχνεται περισσότερο στη ζωή, αυτή είναι που αγωνίζεται και 
φέρνουν ισορροπία στην παράδοση.

Προσέξτε κάτι που ίσως δεν έχετε παρατηρήσει: Υπάρχει έντονη κωμικότητα στο 
δημοτικό μας τραγούδι. Αν ακούσει κανείς προσεκτικά τα τραγούδια των 
Απόκρεω, θα παρατηρήσει ότι κάνουν σάτιρα ακόμα και στους ήρωες του ’21 
για τον τρόπο που κοιτούσαν, για τον τρόπο που πολεμούσαν, που 
συμβιβάστηκαν, που επαναστατούσαν.

Και κάτι τελευταίο: Πρέπει να είμαστε ελεύθεροι στην έκφραση. Αλλά η 
βωμολοχία εκπέμπει δηλητήριο. Μπορεί κάποιος να σου πει χαϊδευτικά , 
με χιούμορ και χαμόγελο, με ευγενικό τρόπο ότι «έκανες μια μαλακία» ας πούμε.
 Αλλά πόσο δηλητήριο και χολή έχει να σου πει « Με κατέστρεψες μεγάλε». 
Κι αυτό είναι ζήτημα έκφρασης και αισθητικού λόγου.

Παρασκευή, 31 Αυγούστου 2018

Κωμική διάνοια

Ο Σωτήρης Μουστάκας με την οικογένεια του